Zaburzenia neuropoznawcze u pracowników: jak wykrywać i dostosowywać stanowiska pracy
Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera opisał metody przesiewowe służące do wykrywania łagodnych zaburzeń funkcji poznawczych podczas badań profilaktycznych. Rozpoznanie tych zmian może stanowić przeciwwskazanie do pracy w narażeniu na czynniki neurotoksyczne, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa.
Identyfikacja zaburzeń w badaniach profilaktycznych
Łagodne zaburzenia funkcji poznawczych często wiążą się z wiekiem, ale mogą również sygnalizować początek procesów demencyjnych. U osób młodszych przyczyny tych zaburzeń mogą leżeć w czynnikach genetycznych, powikłaniach chorób przewlekłych, takich jak wieloletnia niekontrolowana cukrzyca lub zaburzenia czynności tarczycy, a także w przebytych urazach czaszkowo-mózgowych.
Szczególna sprawność poznawcza jest niezbędna na stanowiskach decyzyjnych, przy obsłudze maszyn, pojazdów, w ruchu ulicznym czy na wysokościach. W takich sytuacjach rozpoznanie zaburzeń neuropoznawczych może stanowić przeciwwskazanie do kontynuowania pracy w środowisku narażonym na czynniki neurotoksyczne.
Narzędzia przesiewowe w diagnostyce pracownika
Choć nie wynikają one bezpośrednio z przepisów prawa, w przypadku podejrzenia problemów poznawczych podczas badań profilaktycznych można zastosować testy przesiewowe. Jednym z łatwo dostępnych narzędzi jest Test Rysowania Zegara (TRZ) w wersji Sunderlanda, rekomendowanej przez Polskie Towarzystwo Alzheimerowskie. Badanie to sprawdza orientację wzrokowo-przestrzenną, praksję konstrukcyjną oraz zdolność do abstrakcyjnego myślenia.
Drugim powszechnie stosowanym narzędziem jest krótka ocena stanu psychicznego (MMSE). Test ten bada orientację w czasie i miejscu, pamięć świeżą, uwagę, zdolność do liczenia oraz funkcje językowe. Przy interpretacji wyników MMSE należy uwzględnić wykształcenie pracownika. Wynik uznany za referencyjny dla osoby z niższym wykształceniem może sugerować konieczność pogłębienia diagnostyki u osób z wyższym wykształceniem.
Profilaktyka i dostosowanie stanowiska pracy
Profilaktyka pierwotna obejmuje edukację dotycząca prozdrowotnego stylu życia. Profilaktyka drugorzędowa zaleca się stosowanie narzędzi przesiewowych aby wczesne wykryć zaburzeń. W przypadku wysunięcia podejrzenia zaburzeń neuropoznawczych lekarz kieruje pacjenta do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i/lub opieki specjalistycznej (psychologicznej, psychiatrycznej, neurologicznej) celem wykrycia przyczyny i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
Pracownik może kontynuować pracę na dotychczasowym stanowisku, jeśli jego stan nie zagraża bezpieczeństwu jego samego i otoczenia oraz jeśli narażenie zawodowe na czynniki neurotoksyczne nie pogarsza jego zdrowia. Ocena jakości wykonywanej pracy należy do pracodawcy i nie jest podstawą do wydania orzeczenia o przeciwwskazaniach zdrowotnych. Lekarz medycyny pracy współpracuje z pracodawcą, doradzając, jak dostosować stanowiska pracy do potrzeb pracownika.
W przypadku łagodnych zaburzeń poznawczych warto rozważyć dostosowanie stanowiska, aby poprawić jakość pracy i zwiększyć bezpieczeństwo. Możliwe działania obejmują zapewnienie jasnych instrukcji, wsparcie techniczne, aktywny mentoring oraz modyfikację fizycznego stanowiska pracy.
Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera oferuje bezpłatne konsultacje ekspertów dotyczące zdrowia i aktywności zawodowej pracowników w różnym wieku. Zapisy są dostępne pod adresem: https://pracanazdrowie.pl/konsultacje/
Źródło: Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera / PAP MediaRoom
Fot. armmypicca / Freepik
Czytaj dalej
-
Bezpieczeństwo
Polska rozwija kompetencje budowy wyrzutni w ramach Programu Badań Kosmicznych
Sieć Badawcza Łukasiewicza ogłosiła Program Badań Kosmicznych, który ma zwiększyć niezależność Polski w dostępie do technologii wynoszenia satelitów na orbitę. Inicjatywa obejmuje kilkadziesiąt projektów do 2035 roku dotyczących technologii wynoszenia satelitów na…
-
AI w firmie
Rada UE upraszcza zasady ochrony danych i raportowania incydentów cyberbezpieczeństwa
Rada Unii Europejskiej przyjęła stanowisko dotyczące uproszczenia przepisów o ochronie danych osobowych, prywatności oraz raportowaniu incydentów cyberbezpieczeństwa. Propozycja Komisji zakłada redukcję obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów ochrony prywatności…
-
AI w firmie
Polska sztuczna inteligencja jako rozwiązanie problemu shadow AI
Warszawska firma allclouds.pl oferuje ekosystem SAIE, który umożliwia wdrażanie lokalnych modeli językowych w podmiotach krytycznej infrastruktury. Systemy firmowe działające wewnątrz infrastruktury klienta pomagają rozwiązać problemy z bezpieczeństwem i możliwym wyciekiem danych, zastępując…