Polska rozwija kompetencje budowy wyrzutni w ramach Programu Badań Kosmicznych

Sieć Badawcza Łukasiewicza ogłosiła Program Badań Kosmicznych, który ma zwiększyć niezależność Polski w dostępie do technologii wynoszenia satelitów na orbitę. Inicjatywa obejmuje kilkadziesiąt projektów do 2035 roku dotyczących technologii wynoszenia satelitów na orbitę.

Niezależność technologiczna i bezpieczeństwo infrastruktury

Polska rozwija własne kompetencje w budowie satelitów i rakiet, koncentrując się na technologiach wynoszenia niewielkich jednostek na niską orbitę okołoziemską. Rozwiązania te mają zastosowania zarówno cywilne, jak i wojskowe. Według prof. Cezarego Szczepańskiego, dyrektora Łukasiewicza – Instytutu Lotnictwa, kosmos staje się kluczową przestrzenią dla wielu dziedzin gospodarki. Satelity ułatwiają codzienne funkcjonowanie, monitorując stan lasów, upraw, infrastruktury czy czystość wód.

Dane zawarte w raporcie „EU Space Market Report 2026” Agencji Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego (EUSPA) wskazują na dynamiczny rozwój rynku. Przewiduje się, że globalne przychody z systemów nawigacji satelitarnej (GNSS) wzrosną z 300 mld euro w 2024 roku do 580 mld euro w 2034 roku. W sektorze obserwacji Ziemi prognozowany jest wzrost przychodów z 3,5 do 7,9 mld euro, przy czym największy udział w tym rynku ma mieć rolnictwo. Według prognoz EUSPA, do 2034 roku liczba urządzeń obsługujących GNSS na świecie może osiągnąć niemal 10 mld.

Program Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicza

W marcu 2026 roku Sieć Badawcza Łukasiewicza ogłosiła Program Badań Kosmicznych, którego celem jest zwiększenie niezależności Polski. Do 2035 roku planowane jest zrealizowanie kilkudziesięciu projektów związanych z technologiami wynoszenia, platformami satelitarnymi oraz ładunkami użytecznymi. Koszt całego przedsięwzięcia w perspektywie dekady określono na 2,4 mld zł. Środki na realizację programu mają być pozyskiwane z funduszy na obronność, własnych zasobów sieci, wsparcia dla rozwoju technologii kosmicznych oraz z partnerstw z podmiotami prywatnymi.

Program opiera się na koncepcji dual-use, co pozwala na wykorzystanie technologii cywilnych w celach obronnych. Działania obejmują m.in. wynoszenie satelitów za pomocą samolotów oraz mobilnych wyrzutni, a także prace nad sztuczną inteligencją i nowoczesnymi materiałami. Łukasiewicza – Instytut Lotnictwa koordynuje przedsięwzięcie, które łączy zasoby 22 instytutów Sieci Badawczej Łukasiewicz. W ciągu pierwszych dwóch lat realizacji planowane jest wystrzelenie satelity SPARK, opracowanego wspólnie przez grupę instytutów.

Rozwój rakiet i współpraca z dostawcami

Realizacja programu zgodnie z harmonogramem pozwoli Polsce za osiem lat na posiadanie pierwszych rakiet seryjnych zdolnych do wynoszenia satelitów. Jednym z rozwijanych projektów Łukasiewicza – Instytutu Lotnictwa jest rakieta suborbitalna ILR-33 Bursztyn 2K, która w lipcu 2024 roku osiągnęła wysokość 101 km podczas lotu z norweskiego centrum Andøya. W lipcu 2026 roku zakończono testy kwalifikacyjne przedziału awioniki dla rakiety w ramach projektu SUBCOM, co potwierdziło odporność zastosowanych rozwiązań na obciążenia mechaniczne podczas startu.

Współpraca międzynarodowa i wyzwania w łańcuchu dostaw

Program zakłada zaangażowanie polskich ośrodków naukowych, uczelni i firm. Przy rakiecie Bursztynie zaangażowanych było około 500 dostawców, z których większość pochodziła spoza branży lotniczej i kosmicznej. Jednocześnie prof. Cezary Szczepański wskazuje na wyzwania związane z elementami elektronicznymi. Obecnie procesory i komponenty są w dużej mierze produkowane poza Europą, co wpływa na branżę kosmiczną, lotniczą, obronną oraz motoryzacyjną. Polska i Europa podejmują działania, aby zmienić ten stan rzeczy, choć wymaga to czasu i dużych inwestycji.

Projekt SUBCOM i nowe systemy łączności

Projekt SUBCOM faza II koncentruje się na rozwoju zaawansowanych systemów łączności i nawigacji dla zastosowań kosmicznych i rakietowych. Liderem projektu jest Thorium Space. Inicjatywa ma umożliwić wprowadzenie innowacyjnych systemów na rynek globalny, skierowanych do producentów satelitów, rakiet suborbitalnych oraz rakiet wojskowych.

Źródło: Newseria

Fot. fahroni / Freepik