Oszustwa call center warte 12 mld dolarów. Afera w ukraińskiej prokuraturze i jak chronić firmę

Oszustwa call center z Ukrainy to przemysł wart nawet 12 mld dolarów rocznie. Afera w ukraińskiej prokuraturze pokazuje jego skalę, a polskie firmy też są celem. Jak się chronić?

4 września ukraińskie Narodowe Biuro Antykorupcyjne (NABU) przeszukało siedzibę Prokuratora Generalnego. Jednocześnie ujawniło operację „Kartagina” wymierzoną w grupę przestępczą w jego biurze. Według NABU prokuratorzy brali łapówki od właścicieli nielegalnych call center w zamian za brak ingerencji w ich działalność. Grupa miała w ten sposób uzyskiwać nawet 24 mln dolarów miesięcznie – podaje Ośrodek Studiów Wschodnich.

Oszustwa call center na przemysłową skalę

Dla polskich firm ważniejsze od samej afery jest jednak jej tło. Według organizacji Global Initiative Against Transnational Organized Crime na Ukrainie działa nawet 1500 nielegalnych call center. Zatrudniają one około 60 tys. osób. Co więcej, ich obroty mogą sięgać 12 mld dolarów rocznie, czyli ok. 5,5 proc. PKB Ukrainy.

To nie są amatorzy. Takie ośrodki działają jak zorganizowany biznes, z menedżerami, szkoleniami, gotowymi scenariuszami rozmów oraz fałszywymi stronami i dokumentami. Ofiarami są nie tylko Ukraińcy, ale także mieszkańcy innych krajów Europy. Oszuści podszywają się m.in. pod banki, pomoc techniczną i organy ścigania. Ponadto kierują ofiary na fikcyjne platformy inwestycyjne, przejmując dostęp do ich kont.

Jak chronić firmę – lista kontrolna

Skoro oszustwa call center są prowadzone przez profesjonalne struktury, obrona też musi być systemowa. Najbardziej narażone są zwykle działy finansów, zakupów i IT.

• Weryfikacja zwrotna. Telefon „z banku” lub „od dostawcy” należy zakończyć i oddzwonić na numer z umowy, a nie podany przez rozmówcę.
• Zasada dwóch osób. Zmiana numeru konta kontrahenta lub pilny przelew wymaga zatwierdzenia przez drugą osobę.
• Zdalny pulpit. Pracownicy nie instalują oprogramowania na prośbę „pomocy technicznej”. Z kolei dostęp zdalny dla serwisantów maszyn warto ograniczyć do zatwierdzonych narzędzi.
• Szkolenia. Krótkie, cykliczne ćwiczenia z rozpoznawania socjotechniki są tańsze niż jeden udany atak.
• Procedury NIS2. Firmy objęte dyrektywą muszą zarządzać ryzykiem i zgłaszać incydenty, dlatego socjotechnika powinna być ujęta w analizie ryzyka.

Czy problem zniknie?

OSW ocenia, że działania NABU mogą przyspieszyć faktyczną walkę z nielegalnymi call center. Na ich zamknięcie od dawna naciskają też UE i Wielka Brytania. Mimo to przestępcze struktury tej skali nie znikną z dnia na dzień. W efekcie oszustwa call center pozostaną realnym ryzykiem, które warto uwzględnić w planie bezpieczeństwa firmy.

Źródło: Ośrodek Studiów Wschodnich (osw.waw.pl)

Fot. 2342233243747 / Freepik