Jak model AI odczytał niemiecki szyfr ADFGVX z 1918 roku

Szyfr ADFGVX, którym Niemcy kodowali depesze radiowe pod koniec I wojny światowej, łączył podstawianie liter z przestawianiem kolumn. Według dewelopera Prinza model GPT-6 Astra odczytał jedną z nierozwiązanych depesz i zweryfikował wynik w dzienniku okrętowym.

ADFGVX wprowadzono w 1918 r. Najpierw działał jako ADFGX z siatką 5×5, potem rozszerzono go do siatki 6×6, która mieściła litery i cyfry. Wiersze i kolumny oznaczano literami A, D, F, G, V i X, bo ich sygnały w alfabecie Morse’a łatwo odróżnić. Każdą literę tekstu zastępowano parą takich liter, a potem ciąg przestawiano kolumnami według słowa kluczowego. Inne słowo dawało zupełnie inny wynik.

Francuzi złamali system jeszcze w 1918 r., ale część przechwyconych depesz pozostała nieodczytana. Pulę 22 takich depesz z kolekcji J. Rives Childsa George Lasry i Klaus Schmeh opublikowali w 2017 r. na portalu Scienceblogs.de jako otwarte wyzwanie.

Klucz spoza przyjętego kalendarza

Depesza z 27 listopada 1918 r. ma 170 znaków. Według Prinza model zastosował słowo TRUPPENVERSCHIEBUNG, opisane w książce Childsa. Wiadomość rozpisał w 19 kolumnach i odczytał je w kolejności alfabetycznej liter klucza. Wyszła informacja o angielskim krążowniku w Sewastopolu i alianckiej eskadrze, która ma przypłynąć 26. dnia miesiąca.

Model przedstawił też hipotezę, dlaczego nikt wcześniej nie trafił na rozwiązanie. Klucz miał według znanych zapisów obowiązywać od 9 grudnia 1918 r., czyli po nadaniu depeszy. Hackaday zauważa, że jeśli odczyt jest poprawny, słowa użyto wcześniej, niż sądzono.

Weryfikacja w źródłach historycznych

Model sprawdził wynik w dziennikach HMS Canterbury. Krążownik dotarł do Sewastopola 24 listopada 1918 r., a eskadra 26 listopada. Te same daty podaje niezależny projekt na GitHubie, który analizuje całą pulę depesz z wyzwania Lasry’ego i Schmeha. W opisywanych materiałach nie ma komentarza obu kryptologów do odczytu GPT-6 Astra.

Źródło: blog Prinza, Hackaday, GitHub 0wwafa/adfgvx-1918

Fot. zaikanata / Freepik